Świadectwo energetyczne 2026 – co zmieniło się od 28 kwietnia 2023 i jak wygląda sytuacja w 2026?

Od 28 kwietnia 2023 r. świadectwo charakterystyki energetycznej stało się obowiązkowe przy każdej sprzedaży i każdym najmie nieruchomości – także na rynku wtórnym, nie tylko dla nowych budynków. Nabywca i najemca nie mogą się go już zrzec, a za nieprzekazanie dokumentu grozi grzywna do 5000 zł. W 2026 roku dochodzi kolejna duża zmiana: nowy, graficzny wzór świadectwa z klasami energetycznymi od A+ do G (z dyrektywy EPBD), z terminem dostosowania wyznaczonym na 29 maja 2026 r.

Poniżej tłumaczymy, co dokładnie zmieniła nowelizacja z 2023 roku, kto musi mieć świadectwo energetyczne, jaka grozi kara i czego spodziewać się w 2026.

Najważniejsze informacje

• Od 28 kwietnia 2023 r. świadectwo energetyczne jest obowiązkowe przy sprzedaży i wynajmie większości nieruchomości.
• Nabywca ani najemca nie mogą już zrzec się prawa do otrzymania świadectwa charakterystyki energetycznej.
• Za nieprzekazanie dokumentu grozi kara do 5000 zł.
• Świadectwo zachowuje ważność przez 10 lat, chyba że wykonano modernizacje wpływające na charakterystykę energetyczną budynku.
• W 2026 roku wprowadzany jest nowy wzór świadectwa zgodny z unijną dyrektywą EPBD.
• Największą zmianą będzie pojawienie się klas energetycznych od A+ do G, podobnych do oznaczeń stosowanych na sprzęcie AGD.
• Nowe świadectwa będą zawierać bardziej rozbudowane informacje o zużyciu energii, emisji CO₂ oraz udziale odnawialnych źródeł energii.
• Klasa energetyczna ma stać się jednym z kluczowych parametrów porównywania nieruchomości przy sprzedaży i wynajmie.

Co zmieniło się  w świadectwach energetycznych 28 kwietnia 2023 roku?

Najważniejsza zmiana to objęcie obowiązkiem praktycznie każdej transakcji. Wcześniej świadectwo dotyczyło głównie nowych budynków i części obiektów przeznaczonych do sprzedaży – od 28 kwietnia 2023 r. obejmuje również starsze domy, mieszkania i budynki wielorodzinne.

Nowelizacja ustawy o charakterystyce energetycznej budynków wprowadziła kilka konkretnych zasad:

• Zniesiono możliwość zrzeczenia się świadectwa – Wcześniej nabywca mógł oświadczyć, że rezygnuje z dokumentu. Teraz to niemożliwe – sprzedający lub wynajmujący ma obowiązek je przekazać.
• Świadectwo trzeba przekazać, nie tylko okazać – Przy sprzedaży dokument trafia do nabywcy (przy akcie notarialnym), przy najmie – do najemcy (przy umowie).
• Obowiązek w ogłoszeniach – Jeśli świadectwo dla budynku lub lokalu istnieje, w ogłoszeniu o sprzedaży lub najmie trzeba podać kluczowe wskaźniki: zapotrzebowanie na energię użytkową (EU), końcową (EK) i pierwotną (EP).
• Kara za brak dokumentu – Za nieprzekazanie świadectwa wprowadzono grzywnę.
• Okresowe kontrole – Pojawił się obowiązek przeglądów wybranych źródeł ciepła, systemów ogrzewania i klimatyzacji.

W praktyce oznacza to jedno: jeśli sprzedajesz lub wynajmujesz, certyfikat energetyczny musisz mieć przygotowany przed finalizacją umowy.

Kto musi mieć świadectwo energetyczne, a kto jest zwolniony?

Świadectwo energetyczne jest wymagane przy sprzedaży, najmie oraz po zakończeniu budowy. Obowiązek spoczywa na właścicielu lub zarządcy, który udostępnia nieruchomość.

Świadectwo musisz przekazać:

• nabywcy przy sprzedaży domu, mieszkania lub lokalu,
• najemcy przy zawarciu umowy najmu,
• do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie.

Zwolnienie dotyczy sytuacji, gdy używasz budynku lub lokalu wyłącznie na własny użytek i nie planujesz sprzedaży ani wynajmu. Jeśli mieszkasz w swoim domu i nic z nim nie robisz, świadectwo nie jest potrzebne. Problem pojawia się dopiero przy transakcji.

Kara za brak świadectwa energetycznego – do 5000 zł

Za nieprzekazanie świadectwa charakterystyki energetycznej nabywcy lub najemcy grozi grzywna do 5000 zł. Podstawą jest art. 41 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków, a samą karę orzeka się na zasadach Kodeksu wykroczeń – to tam górna granica grzywny wynosi 5000 zł.

Kara nie działa jak mandat wystawiany od ręki. Sprawa może trafić do sądu, który oceni okoliczności i ustali ostateczną kwotę. W praktyce jednak ryzyko jest realne, a koszt świadectwa wielokrotnie niższy niż potencjalna grzywna – ile dokładnie kosztuje, pokazujemy w artykule Ile kosztuje świadectwo charakterystyki energetycznej w 2026 roku?.

Ile ważne świadectwa charakterystyki energetycznej?

Świadectwo jest ważne 10 lat od dnia sporządzenia – zgodnie z art. 14 ustawy z 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków. To wystarczająco długo, by jeden dokument obsłużył kilka transakcji.

Świadectwo traci jednak ważność wcześniej, jeśli przeprowadzisz prace zmieniające charakterystykę energetyczną budynku. Wymiana okien, docieplenie ścian czy zmiana źródła ciepła na pompę ciepła oznaczają, że stary dokument przestaje odzwierciedlać stan faktyczny i trzeba sporządzić nowy.

Co zmienia się w świadectwach energetycznych w 2026 roku?

Rok 2026 przynosi największą zmianę formy świadectwa od czasu nowelizacji z 2023 roku: nowy wzór dokumentu wynikający z unijnej dyrektywy EPBD. Termin dostosowania świadectw do nowego wzoru wyznaczono na 29 maja 2026 r., jednak wdrożenie krajowego rozporządzenia było przesuwane (pierwotnie planowano 1 stycznia 2026 r.), więc dokładny moment wejścia przepisów w życie warto potwierdzić na bieżąco. Kierunek zmian jest jednak przesądzony.

Najważniejsze nowości w świadectwach energetycznych w 2026 roku:

• Graficzna skala klas od A+ do G – podobna do etykiet na sprzęcie AGD. A+ to budynek produkujący więcej energii, niż zużywa, a G to obiekt najbardziej energochłonny.
• Obowiązkowa metoda godzinowa obliczeń dla części budynków — bardziej szczegółowa niż dotychczasowa metoda miesięczna.
• Klasa energetyczna i wskaźnik EP w ogłoszeniach – informacja o efektywności staje się jeszcze bardziej widoczna dla kupujących i najemców.
• Nowe elementy graficzne, w tym udział odnawialnych źródeł energii (OZE) i emisja CO₂.

Świadectwa wydane wcześniej zachowują ważność przez swój 10-letni okres. Nowy wzór dotyczy dokumentów sporządzanych po wejściu przepisów w życie.

Świadectwo papierowe czy elektroniczne?

Świadectwo energetyczne możesz otrzymać w formie papierowej albo elektronicznej – obie są tak samo ważne. Różnica jest w sposobie podpisu.

• Wersja papierowa zawiera numer nadany w Centralnym Rejestrze Charakterystyki Energetycznej Budynków (CRCEB) oraz podpis osobisty uprawnionej osoby.
• Wersja elektroniczna ma ten sam numer rejestru i kwalifikowany podpis elektroniczny.

Numer w rejestrze CRCEB to dowód, że dokument wystawił specjalista z uprawnieniami i że świadectwo zostanie uznane przy transakcji. Bez tego numeru świadectwo nie zostanie uznane u notariusza ani w urzędzie.

Jak uzyskać świadectwo energetyczne w 2026 roku?

Niezależnie czy potrzbujesz świadectwa energetycznego mieszkania, domu lub lokalu, najszybsza droga to zamówienie świadectwa online. Podajesz dane nieruchomości – powierzchnię, rok budowy, rodzaj ścian, okien i źródła ogrzewania – a uprawniony specjalista sporządza dokument zdalnie i rejestruje go w CRCEB.

W serwisie swiadectwaonline.pl zamówienie składa się w kilka minut, a gotowe świadectwo można odebrać nawet tego samego dnia. To wygodne rozwiązanie, gdy dokument jest potrzebny przed podpisaniem umowy najmu albo aktu notarialnego.

FAQ – najczęstsze pytania

Czy świadectwo z 2022 roku jest jeszcze ważne w 2026?

Tak, jeśli nie minęło 10 lat od jego sporządzenia i nie przeprowadzono prac zmieniających charakterystykę energetyczną budynku. Stare świadectwa nie tracą ważności tylko dlatego, że wszedł nowy wzór.

Czy mogę zrzec się świadectwa przy zakupie mieszkania?

Nie. Od 28 kwietnia 2023 r. nabywca i najemca nie mogą zrzec się prawa do otrzymania świadectwa, a sprzedający nie może zrezygnować z jego przekazania.

Czy świadectwo energetyczne jest potrzebne, gdy mieszkam we własnym domu?

Nie, jeśli używasz budynku wyłącznie na własny użytek. Obowiązek pojawia się dopiero przy sprzedaży, najmie lub zakończeniu budowy.

Ile wynosi kara za brak świadectwa?

Do 5000 zł – na podstawie art. 41 ustawy i Kodeksu wykroczeń. O ostatecznej wysokości decyduje sąd.

Czy nowe klasy A+ do G zmienią wartość mojego mieszkania?

Pośrednio. Klasa energetyczna będzie widoczna w ogłoszeniach, więc kupujący łatwiej porównają budynki. Lepsza klasa może stać się argumentem przy negocjacji ceny.

Czy świadectwo online jest tak samo ważne jak od audytora z wizytą?

Tak. Moc prawna jest identyczna, o ile dokument sporządziła osoba z uprawnieniami i nadano mu numer w rejestrze CRCEB.

Jeśli planujesz sprzedaż lub wynajem, świadectwo energetyczne możesz zamówić online na swiadectwaonline.pl – z dokumentem ważnym 10 lat i numerem w rejestrze CRCEB.

Źródła:

• Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. 2014 poz. 1200, z późn. zm.; tekst jedn. Dz.U. 2024 poz. 101) — art. 14 (ważność), art. 41 (kara).
• Nowelizacja ustawy — zmiany od 28 kwietnia 2023 r. (KAPE, Infor, LEX).
• Ministerstwo Rozwoju i Technologii — świadectwa charakterystyki energetycznej, CRCEB.
• Dyrektywa EPBD (UE) 2024/1275 oraz publikacje dotyczące nowej skali klas energetycznych A+–G.

Sprawdź: